Jak wskazuje w rozmowie z zdrowie.pap.pl dr hab. n. med. Jarosław Woroń, kierownik Zakładu Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przedawkowanie paracetamolu u dziecka może być tragiczne w skutkach. Przy każdej dawce paracetamolu, która jest ilością nieterapeutyczną, należy interweniować natychmiast.

Trudno jest określić niebezpieczną dawkę paracetamolu dla dziecka, ponieważ jest to kwestia bardzo indywidualna. Prof. Woroń wskazał, że zależy od wieku dziecka, jego wagi, ewentualnych chorób współistniejących i przyjmowania innych leków. Ważne jest również, czym popijany jest lek, czy dziecko zażywa suplementy diety, które mogą być hepatotoksyczne – wówczas już mniejsza dawka może wywołać pełnoprofilowe objawy kliniczne.

Przedawkowanie paracetamolu u dziecka – objawy

Ekspert wskazał, że zbyt duża dawka paracetamolu u dziecka może doprowadzić do uszkodzenia wątroby.

– Przy dawce ponadterapeutycznej mogą pojawiać się hepatotoksyczne metabolity paracetamolu, które indukują uszkodzenie wątroby. Oprócz hepatotoksyczności pojawiają się objawy uszkodzenia OUN, pojawia się niepokój psychiczny. Jest to cały zespół objawów, którego przebieg zależy od przyjętej dawki i cech pacjenta – wskazał prof. Jarosław Woroń.

W literaturze naukowej wyróżnia się cztery fazy zatrucia paracetamolem.

Faza pierwsza (0-24 godziny po przedawkowaniu) – często przebiega bezobjawowo lub pojawiają się niespecyficzne dolegliwości, takie jak: nudności, wymioty, brak łaknienia, ból brzucha, bladość skóry, nadmierna potliwość, ogólne osłabienie, senność, niewielka gorączka.

Faza druga (24-72 godziny po przedawkowaniu) – obserwuje się pozorną poprawę stanu pacjenta, objawy mogą chwilowo ustąpić albo stać się mniej dokuczliwe, jednak w tym czasie rozpoczyna się proces nieodwracalnego uszkodzenia wątroby. Badania laboratoryjne mogą wykazać wzrost aktywności enzymów wątrobowych, co świadczy o trwającym procesie niszczenia hepatocytów.

Faza trzecia (72-96 godziny po przedawkowaniu) – pojawiają się symptomy ostrej niewydolności wątroby, takie jak ból w prawym podżebrzu, nudności, uczucie rozpierania w nadbrzuszu. Rozwija się żółtaczka, skaza krwotoczna, zaburzenia świadomości, a także pojawiają się objawy encefalopatii wątrobowej. U niektórych pacjentów może być konieczny przeszczep wątroby.

Faza czwarta (po 4 dniu od przedawkowania) – to okres, w którym pacjenci, którzy przeżyli trzecią fazę, wracają do zdrowia lub pojawiają się zmiany wielonarządowe prowadzące do śmierci.

Co robić w przypadku podejrzenia przedawkowania paracetamolu u dziecka?

Jak wskazuje prof. Woroń, działania w przypadku podejrzenia przedawkowania paracetamolu należy podejmować od razu ze względu na to, że nie jesteśmy w stanie określić, jaka dawka dla danego dziecka jest niebezpieczna.

– Nie odpowiem, że przy pięciu tabletkach będzie okej, a przy dziesięciu już nie. Trzeba zrozumieć, że przyjęcie czegokolwiek w dawce nieterapeutycznej może spowodować cykl różnych zdarzeń, zależnych osobniczo od eksperymentującego pacjenta, od jego szeroko definiowanej kondycji, od dawki leku, tego, czy zażywa jeszcze jakieś inne leki – to wszystko są rzeczy, które mogą wpływać na toksyczność paracetamolu, najczęściej ją zwiększać – podkreślił ekspert.

Jak zapobiec przedawkowaniu?

W literaturze naukowej przyjmuje się, że maksymalna dawka dobowa paracetamolu u niemowląt w wieku 3-6 miesięcy nie powinna przekraczać 300-400 mg, u dzieci w wieku 6 miesięcy – 2 lat – 60 mg/kg masy ciała, u dzieci w wieku 2-12 lat 60 mg/kg masy ciała (max. 2 g), a u młodzieży powyżej 12 lat – 4000 mg.

Ponadto rodzice powinni dokładnie czytać skład każdego zastosowanego leku, nie przekraczać maksymalnej dawki dobowej, a także zachowywać przynajmniej 4-godzinne odstępy między dawkami i nie stosować paracetamolu dłużej niż 3 dni bez konsultacji z lekarzem.

Źródła: zdrowie.pap.pl, o-lekach.pl